Trước khi đọc phần dịch này, mình xin mời các bạn cùng bước vào chuyến du hành kỳ diệu trong không gian từ vũ trụ rộng lớn đến thế giới vi mô bé nhỏ nhé! Các bạn click vào xem slideshow tại đây: Wonderful Journey
Thuật ngữ âm/dương đặc biệt hữu dụng trong việc phân tích sự mất cân bằng văn hóa với một tầm nhìn sinh thái rộng lớn, một cái nhìn hệ thống, theo quan điểm của lý thuyết hệ thống tổng quát. Lý thuyết hệ thống (systems theory) nhìn thế giới trong mối quan hệ tương tác và phụ thuộc lẫn nhau của mọi hiện tượng, và trong sự thống nhất này, một hệ thống là một toàn thể tập hợp trong đó các đặc tính của toàn thể đó không thể bị phân giảm thành đặc tính của từng bộ phận của nó. Những sinh vật sống, những xã hội, những hệ sinh thái, tất cả đều là những hệ thống. Thật thú vị khi thấy rằng ý tưởng về âm và dương của người Trung Hoa cổ lại liên quan đến một đặc tính cơ bản của những hệ thống tự nhiên mà mới chỉ được nghiên cứu gần đây trong khoa học phương Tây.
Những hệ thống sống được tổ chức theo một cách thức hình thành những cấu trúc đa bậc, mỗi bậc lại gồm những hệ thống cấp dưới, chúng là những toàn thể so với các bộ phận của mình và lại là thành phần của cái toàn thể lớn hơn. Thế nên, các phân tử kết hợp để tạo nên các bào quan (organelles), rồi chúng lại kết hợp để tạo nên các tế bào. Các tế bào tạo nên các mô và các cơ quan, từ đó chúng lại tạo nên những hệ thống lớn hơn, như hệ tiêu hóa hay hệ thần kinh. Những hệ này, cuối cùng kết hợp để tạo nên con người sống là phụ nữ hay nam giới; và “trật tự xếp tầng” này vẫn chưa kết thúc ở đây. Con người cùng nhau hình thành nên những gia đình, bộ tộc, xã hội, quốc gia. Tất cả những thực thể này – từ những phân tử đến con người và các tổ chức xã hội – có thể được xem như những toàn thể theo nghĩa là những cấu trúc tập hợp các thành phần nhỏ hơn, và đồng thời cũng là những bộ phận của những toàn thể lớn hơn ở cấp độ phức tạp cao hơn. Trên thực tế, chúng ta sẽ thấy rằng những bộ phận hay toàn thể theo ý nghĩa tuyệt đối hoàn toàn không tồn tại[1].
[1] Một hệ thống là toàn thể của các bộ phận trong nó, nhưng lại là thành phần của những hệ thống lớn hơn. Như vậy việc phân biệt bộ phận hay toàn thể chỉ mang tính tương đối.
The Turning Point - Fritjof Capra The yin/yang terminology is especially useful in an analysis of cultural imbalance that adopts a broad ecological view, a view that could also be called a systems view, in the sense of general systems theory.34 Systems theory looks at the world in terms of the interrelaiedness and interdependence of all phenomena, and in this framework an integrated whole whose properties cannot be reduced to those of its parts is called a system. Living organisms, societies, and ecosystems are all systems. It is fascinating to see that the ancient Chinese idea ofyin and yang is related to an essential property of natural systems that has only recently been studied in Western science.
Living systems are organized in such a way that they form multi-leveled structures, each level consisting of subsystems which are wholes in regard to their parts, and parts with respect to the larger wholes. Thus molecules combine to form organelles, which in turn combine to form cells. The cells form tissues and organs, which themselves form larger systems, like the digestive system or the nervous system. These, finally, combine to form the living woman or man; and the 'stratified order'* does not end there. People form families, tribes, societies, nations. All these entities - from molecules to human beings, and on to social systems - can be regarded as wholes in the sense of being integrated structures, and also as parts of larger wholes at higher levels of complexity. In fact, we shall see that parts and wholes in an absolute sense do not exist at all.